Ако планирате патување со мотор низ Хрватска во текот на оваа сезона, нема промени. Но од 1 март 2027 година, начинот на плаќање патарина целосно се менува.
Хрватска го воведува новиот електронски систем Crolibertas, со кој ќе исчезнат класичните наплатни рампи, земањето билет на влез и плаќањето на шалтер при излез од автопат.
Наместо тоа, наплатата ќе се врши автоматски додека возилата се движат, без запирање.
Не е вињетка
Иако новиот систем на прв поглед може да потсети на електронските вињетки кои ги користат, на пример, Унгарија и Словенија, Хрватска не воведува временска вињетка.
Патарината и понатаму ќе се пресметува според изминатото растојание и категоријата на возилото, исто како и досега.
Разликата е во тоа што повеќе нема да застанувате на наплатните станици.
Како ќе плаќаат моторите?
Новиот систем Crolibertas ќе користи две технологии: постојниот ENC уред и автоматско препознавање на регистарските таблички преку камери.
За тешките возила користењето ENC ќе биде задолжително, додека моторите, автомобилите и останатите лесни возила ќе можат да изберат меѓу ENC и автоматско препознавање на табличката.
За странските туристи и моторџиите кои само повремено минуваат низ Хрватска, најинтересна е токму втората варијанта.
Пред да влезете на автопат, моторот ќе треба да биде регистриран во системот, а со регистарската табличка да биде поврзан важечки начин на плаќање.
Потоа практично нема што да правите. Камерите поставени над автопатот ја читаат табличката, системот ја евидентира изминатата делница и ја наплатува соодветната патарина.
Со други зборови – нема билет, нема рампа и нема запирање.
Каде ќе може да се регистрирате?
Според официјалните информации и техничката документација за Crolibertas, регистрацијата ќе може да се направи на повеќе начини:
- преку официјалниот Crolibertas веб-портал;
- преку мобилната апликација на системот;
- преку апликации на други овластени даватели на услуги;
- преку посебни ленти и киосци за брза регистрација пред влез на автопат;
- во продажните канцеларии на HAC и останатите оператори;
- на овластени продажни места, меѓу кои може да има бензински пумпи, станици за технички преглед и други договорни партнери.
Официјалниот Crolibertas портал во моментов главно служи за информирање, додека функциите за регистрација на корисници и плаќање ќе бидат активирани како што се приближува стартот на системот.
Повеќе информации за начинот на функционирање може да најдете на официјалната страница About Crolibertas, а информации за web порталот, мобилната апликација и посебните ленти за регистрација се објавени и во официјалната објава за поставувањето на Crolibertas порталите.
Нема повеќе запирање на рампа
Crolibertas користи систем познат како Multi-Lane Free Flow, односно наплата во слободен тек на сообраќајот.
Над автопатиштата се поставуваат големи портали со камери, сензори, антени и комуникациска опрема, а возачите ќе продолжуваат со нормална брзина без запирање.
На 3 септември 2026 година беше поставен и 100-тиот портал на новиот систем, кај наплатната станица Шибеник на A1.
До целосното пуштање на системот се планирани вкупно 212 портали низ хрватската автопатска мрежа.
Каде ќе важи Crolibertas?
Новиот систем нема да важи само на автопатиштата управувани директно од Hrvatske autoceste.
Crolibertas ќе биде единствен систем на целата хрватска автопатска мрежа, односно на автопатиштата управувани од:
- Hrvatske autoceste – HAC;
- Bina Istra;
- Autocesta Zagreb–Macelj.
Тоа значи дека возачите нема да треба да користат различни системи во зависност од тоа по кој хрватски автопат се движат.
А што ако не го регистрирате моторот?
Ова е делот на кој треба да се обрне внимание.
Пред користење на автопатот, возилото треба да биде вклучено во електронскиот систем и поврзано со важечки начин на плаќање.
Користењето на автопатот без правилна регистрација и без платена патарина ќе се третира како прекршок.
Системот ќе располага и со мобилни контролни возила опремени со камери и технологија за проверка на возилата кои ја користат автопатската мрежа.
Дополнително, новиот закон предвидува и парична казна од 300 до 600 евра за физичко лице кое при користење на автопатот нема читлива регистарска табличка. Истата казна е предвидена и ако возилото не е правилно вклучено во електронскиот систем за наплата.
Со други зборови, намерно прекривање, виткање или на друг начин оневозможување на читањето на табличката нема да биде „дупка“ во системот — туку прекршок.
Ќе може ли да се плати во кеш?
Да, готовината не се укинува, но нема повеќе да можете да застанете на излезната рампа и таму да му платите на оператор.
Според Crolibertas, плаќањето во готово ќе биде можно во продажните канцеларии на HAC и концесионерите, како и на други овластени продажни места.
За туристите и моторџиите кои само транзитираат низ земјата, сепак наједноставната варијанта најверојатно ќе биде регистрацијата преку интернет и автоматското плаќање преку регистарската табличка.
Од кога важи?
Новиот систем треба целосно да почне со работа на 1 март 2027 година.
До тогаш продолжува сегашниот начин на плаќање патарина.
За моторџиите, промената во суштина би требало да значи многу поедноставно патување: еднаш ќе ја регистрирате табличката и начинот на плаќање, а потоа само продолжувате да возите.
Без билети, без рампи, без вадење ракавици и барање картичка или ситни пари на наплатната станица.
Коментари